You are here: Home » Badania rynku od podstaw » Badania bez pytania, czyli niedoceniany desk research

Badania bez pytania, czyli niedoceniany desk research

Najczęściej, kiedy mowa jest o badaniach rynku, pojawiają się dwa hasła: ankieta i wywiad. Dla przedsiębiorców rozpoczynających przygodę z badaniami, chcących przeprowadzić je samodzielnie i na własną rękę obie wymienione opcje wydają się dość trudne do zrealizowania. Nawet, jeśli mają zdefiniowaną grupę docelową, nie wiedzą, jak do niej dotrzeć. A jeśli już wiadomo, gdzie można znaleźć jej przedstawicieli, pojawiają się kolejne trudności: jak zaprosić osoby do badania, nakłonić do rozmowy lub wypełnienia ankiety. To wszystko nie jest tak skomplikowane, jak się może wydawać – niebawem opowiem Ci, jak się do tego zabrać.

Ale dziś chcę Ci pokazać najprostszy i najbardziej dostępny (dzięki Internetowi) sposób, w jaki możesz dowiedzieć się czegoś na temat rynku, konkurencji, produktów, ale też potrzeb i oczekiwań klientów. Wygląda na to, że całkiem dużo, prawda? Zwróć jednak uwagę na to, że napisałam „czegoś”. I to jest ważne ograniczenie tej metody badawczej: znajdziesz tylko to, co ktoś chciał napisać. Nie zawsze będzie to wyczerpująca odpowiedź, nie zawsze dokładna, często nie będziesz znać motywacji, dla której dana informacja, opinia pojawiła się w sieci, ale… to i tak lepsze niż nic. Na początek.

Takie badanie nazywa się desk research (czyt. desk risercz), czyli analiza danych zastanych, danych ogólnodostępnych. Danych, które możesz znaleźć wszędzie. Co można analizować? Właściwie każdą treść! Mogą to być opinie na temat produktów na portalach z opiniami, hasła reklamowe konkurencji, kolorystyka logo firm w danej branży, recenzje produktów i usług zamieszczanych przez blogerów oraz blogerki (uwaga, część z nich może być sponsorowana), treści postów na facebooku, kolorystykę, kadry kompozycję zdjęć na Instagramie itp.

Okej, to tyle wstępu. Teraz pewnie interesuje Cię, jak się do tego zabrać. A zatem – zaczynamy.

1. Określ cel

Najważniejsze to wiedzieć, czego chce się dowiedzieć, jakie informacje zebrać, na jakie pytania znaleźć odpowiedzi. Jeśli masz w głowie mętlik i na pytanie „czego chcesz się dowiedzieć?” odpowiadasz „wszystkiego”, to postaraj się rozbić to na mniejsze obszary, zagadnienia. Zacznij od czegoś małego, np. dowiedzenia się, jakie kolory dominują w logotypach i zdjęciach Twojej konkurencji lub analizy, w jaki sposób/jakim przekazem konkurenci prezentują swoje produkty, a może oszacowania liczby kobiet posiadających dzieci w Twoim mieście.

2. Postaw pytania

Pytania zawsze wynikają z celu. Im więcej ich będzie, tym Twoja analiza będzie dokładniejsza, bardziej szczegółowa. Zostańmy przy kolorach w logo – pytania mogą być następujące: Ile kolorów pojawia się w logotypach? Jakie to kolory? Jakie kolory są najczęstsze, a jakie najrzadsze? Jakie połączenia kolorów są najczęstsze? Jakie połączenia kolorów są najrzadsze? Jakie kolory czcionki występują najczęściej? Jakie kolory czcionki występują najrzadziej? Itd.

3. Określ próbę badawczą

Zastanów się, gdzie możesz znaleźć odpowiedzi na swoje pytania. Kto może znać informację na interesujący Cię temat. Opisz, zdefiniuj zakres materiału. Czy będziesz oglądał logotypy na stronach konkurencji? A może przeczytasz opinie o produktach lub usługach? Jeśli opinie, to skąd będziesz je brać? Portale z opiniami, facebook, a może recenzje na blogach lub youtube’ie?

W tym kroku ważne jest także określenie, jak wiele materiału chcesz zebrać do analizy. Piętnaście logotypów? Po 10 postów każdego konkurenta? A może poniedziałkowe posty Twoich konkurentów pojawiające się na przestrzeni miesiąca? To tylko przykłady! Ty decydujesz w zależności od tego, jaki jest Twój cel oraz jakie pytania stawiasz w związku z nim.

4. Zbierz materiał

To jeden z ważniejszych elementów. Wszystkie materiały: zrzuty ekranu czy skopiowane teksty zbierz w jednym dokumencie, np. edytorze tekstu (np. MS Word, Google Dokumenty) lub aplikacji do robienia prezentacji (np. MS Power Point, Google Presentation). Kiedy już będziesz miał wszystko razem, postaraj się pogrupować zebrane materiały, szczególnie jeśli oceniasz warstwę wizualną, a nie treściową (czyli zdjęcia, grafiki, a nie tekst).

Na tym etapie ważne jest także, aby każdy materiał był opisany przynajmniej linkiem do strony, z której pochodzi tak, żeby można było w każdej chwili wrócić do źródła, jeśli pojawią się nowe pytania w trakcie analizy (wierz mi, im będziesz więcej analizować, tym więcej pytań się pojawi, a tym samym częściej będziesz szukać szerszego kontekstu lub przeciwnie – dodatkowych szczegółów w źródłach).

5. Przeanalizuj

Wróć do spisanych pytań. Czytaj je jedno po drugim, przeglądaj zebrany i pogrupowany materiał i staraj się odpowiedzieć na każde z nich. Pamiętaj, żeby w osobnym dokumencie zapisywać pytania i odpowiedzi. Jeśli masz taką potrzebę, do odpowiedzi możesz jeszcze raz przekopiować materiały źródłowe tak, żeby mieć wszystko razem i wiedzieć, z czego wynikają udzielone odpowiedzi.

Kiedy już uzyskasz wszystkie odpowiedzi, wróć do materiału i sprawdź, czy czegoś jeszcze możesz się z nich dowiedzieć. Jeśli tak, zapisz jako dodatkowe informacje, wnioski.

6. Podsumuj

Zbierz wszystkie odpowiedzi i dodatkowe spostrzeżenia. Wróć do celu i upewnij się, że masz wszystko, czego potrzebujesz. Jeśli tak – wykorzystaj tę wiedzę. Jeśli nie, zastanów się, czy wśród danych zastanych możesz jeszcze gdzieś jeszcze poszukać brakujących informacji. Jeśli nie – zastanów się, w jaki inny sposób możesz odpowiedzieć na postawione pytania, zrealizować dodatkowe cele, które nie pojawiły się na początku.

To tyle na dobry początek😊

Zapamiętaj

  • Desk research to metoda badawcza, która zakłada analizowanie danych zastanych,
  • To metoda ogólnodostępna, niewymagająca nakładów finansowych – korzystasz z treści, które ktoś dobrowolnie umieścił w Internecie, gazecie, wyemitował w radio lub telewizji,
  • Głównym jej ograniczeniem jest to, że nie na każde pytanie możesz znaleźć w ten sposób odpowiedź oraz że nie zawsze znasz motyw, dla którego ktoś opublikował dany materiał,
  • Przed rozpoczęciem desk researchu, określ swój cel i sformułuj pytania, na które chcesz znaleźć odpowiedź.
  • Zbieranie danych i analiza wymaga systematyczności i wprawy – nie poddawaj się;)

Kiedy już wykonasz 6 krok swojej analizy, proszę podziel się swoimi spostrzeżeniami. Czy udało Ci się znaleźć interesujące Cię informacje? A może gdzieś pojawiły się wątpliwości? Daj znać!

M.

foto: StockSnap z Pixabay

Ważne? Ciekawe? Podziel się z innymi!